Yerquruluşu. Yerquruluşunun elmi əsasları. I cild

R.M.Quliyev

 

 

YERQURULUŞU.

YERQURULUŞUNUN ELMİ ƏSASLARI 

I cild

 

Azərbaycan  Respublikası  Təhsil Nazirliyi  tərəfindən  ali təhsil müəssisələrində  “AT 050000 – Yerquruluşu və torpaq kadastrı” istiqaməti  üzrə  bakalavr  pilləsində  təhsil  alan  tələbələr  üçün dərslik kimi təsdiq edilmişdir

 

 

Bakı – “MBM” – 2007

 

 

 

Elmi redaktor:  Azərbaycan Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin sədri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, akademik  Q.Ş.Məmmədov  

Rəy verənlər:     Azərbaycan MEA-nın Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor  M.P.Babayev

AKTA-nın professoru, kənd təsərrüfatı elmləri doktoru A.H.Babayev

  

 Quliyev R.M. Yerquruluşu. Yerquruluşunun elmi əsasları. I cild. –Bakı, “MBM”, 2007. – 224 səh. (ali təhsil müəssisələrinin tələbələri üçün dərslik və dərs vəsaitləri)

 

Dərslikdə torpaq haqqında müasir təlim açıqlanır, torpaq ehtiyatlarından səmərəli istifadənin və onların mühafizəsinin elmi - metodiki əsasları verilir, Azərbaycanda torpaq münasibətlərinin formalaşması tarixinə ekskurs edilir, bu münasibətlərin inkişaf perspektivləri müəyyənləşdirilir. Burada yerquruluşu elminin nəzəri aspektləri tədqiq olunur, müasir yerquruluşunun növü, formaları şərh edilir, Azərbaycanda yerquruluşu sistemi, onun məqsəd və vəzifələri açıqlanır, yerquruluşu sisteminin xarici modelləri öyrənilir.
Üçüncü fəsil i.e.n., dos. E.R.İbrahimovla birgə yazılmışdır.
Dərslik “AT050000-Yerquruluşu və torpaq kadastrı” istiqaməti üzrə bakalavr pilləsində təhsil alan tələbələr üçün nəzərdə tutulmuşdur.

 

 MÜNDƏRİCAT 

Giriş....... 5
Fəsil I. Torpaq haqqında müasir təlim...... 8

1.1. Torpaq təbii varlıqdır....... 8
1.2. Torpaq istehsal vasitəsidir....... 13
1.3. Torpaq-bazar iqtisadi münasibətləri şəraitində əmtəədir....... 19

Fəsil II. Torpaq ehtiyatlarından səmərəli istifadənin və onların mühafizəsinin elmi-metodiki əsasları...23
2.1. Azərbaycanın torpaq fondunun təyinat funksiyasına görə kateqoriyalara bölgüsü və xarakteristikası . 23

2.2. Azərbaycanın torpaq fondunun mülkiyyət formalarına görə bölgüsü və xarakteristikası ........ 27
2.3. Azərbaycanın torpaq fondunun zonalaşdırılmasının məzmunu və mahiyyəti ........  31
2.4. Azərbaycanın torpaq ehtiyatları və bazar torpaq münasibətləri şəraitində onlardan səmərəli istifadənin elmi-metodiki əsasları........ 48

Fəsil III. Azərbaycanda torpaq münasibətlərinin formalaşması tarixi və inkişaf qanunauyğunluqları......72
3.1. Ictimai-siyasi quruluş və torpaq münasibətləri........ 72

3.2. Azərbaycanda quldarlıq və erkən feodalizm dövründə torpaq münasibətləri ........ 76
3.3. VII-XII əsrlərdə Azərbaycanda torpaq münasibətləri......... 79
3.4. XIII-XIV əsrlərdə Azərbaycanda torpaq münasibətləri........ 83
3.5. XV əsrdə Azərbaycanda torpaq münasibətləri.......... 85
3.6. XVI-XVII əsrlərdə Azərbaycanda torpaq münasibətləri........... 86
3.7. XVIII əsrdə Azərbaycanda torpaq münasibətləri......... 90
3.8. XIX əsrdə və XX əsrin (1900-1917-ci illərdə) əvvəllərində Azərbaycanda torpaq münasibətləri ........ 95
3.9. Azərbaycan Demokratik Respublikasında (1918-1920-ci illərdə) torpaq münasibətləri ......... 102
3.10. Azərbaycanda vergi və mükəlləfiyyətlər tarixinə ekskurs....... 106
3.11. İslamda torpaq münasibətləri və onları tənzimləyən şəriət hökmləri ......... 121
3.12. Azərbaycanda sosialist torpaq münasibətləri və yeni torpaq münasibətlərinin yaranma zəruriliyini şərtləndirən amillər......... 128
3.13. Müasir müstəqil Azərbaycanda bazar torpaq münasibətlərinin formalaşması və inkişaf qanunauyğunluqları.......... 149

Fəsil IV. Yerquruluşunun elmi əsasları......... 162
4.1. Azərbaycanda müasir yerquruluşu elminin və təhsilinin formalaşması tarixi  ......... 162

4.2. Müasir yerquruluşu elmi, onun konsepsiyası və digər elmlərlə əlaqəsi ......... 171
4.3. Yerquruluşu istehsalat prosesinin iştirakçıları......... 179
4.4. Yerquruluşunda dayanıqlı ekoloji landşaft quruculuğunun və planlaşdırılmasının elmi-metodiki əsasları ... 181

Fəsil V. Azərbaycanda yerquruluşu sistemi........... 198
5.1. Azərbaycanda torpaqlardan istifadəyə və onların mühafizəsinə nəzarət edən dövlət orqanları ......... 198

5.2. Daşınmaz əmlaka (torpağa) hüququn dövlət qeydiyyatı......... 214
5.3. Xarici ölkələrdə yerquruluşu sistemi .......... 224

 

Endir