Ən çox verilən suallar

 

Ünvan reyestri nədir? Burda daşınmaz əmlaka aid hansı məlumatlar saxlanılır?

Ünvan reyestri daşınmaz əmlakın vahid kadastrının tərkib hissəsi olmaqla, məkana görə daşınmaz əmlak obyektlərinin xüsusi vasitələrdən istifadə edilmədən yerləşdiyi yerin müəyyənləşdirilməsinə imkan verən və onların fərdiləşdirilməsini təmin edən məlumat bazasıdır.

Ünvan reyestrində daşınmaz əmlak obyektinin ünvanının rekvizitləri, ərazi vahidinin adı, daşınmaz əmlak obyektinin fərdiləşdirilməni təmin edən rəqəmlərdən və zəruri hallarda onlara əlavə edilmiş hərflərdən və (və ya) işarələrdən ibarət nömrə. Azərbaycan Respublikasının ərazisi üzrə ərazi vahidləri və nəqliyyat infrastrukturu obyektlərinin mövcud və əvvəlki adları, bu adların verilməsinin, habelə onların əmələ gəlməsinin və dəyişdirilməsinin əsasları (tarixləri), ünvan verilmiş daşınmaz əmlak obyektinin növü, onun mülkiyyətçisi (sahibi) haqqında məlumatlar sistemləşdirilmiş şəkildə saxlanılır.

Çoxmənzilli yaşayış evlərinin yerləşdiyi torpaq sahələrinin mülkiyyətçisi kimdir?

Çoxmənzilli yaşayış evlərinin, habelə onlara aid olan qeyri-yaşayış tikililərinin torpaq sahələri həmin evlərin tərkib hissələri mülkiyyətçilərinin ümumi paylı mülkiyyətinə keçir.

Ünvan reyestrində saxlanılan məlumatlara hansı hallarda dəyişiklik və (və ya) əlavələr edilir?

Daşınmaz əmlak obyektinin yerləşdiyi ərazi vahidinin və nəqliyyat infrastrukturu obyektinin qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada adı dəyişdirildikdə, habelə müvafiq nəqliyyat infrastrukturu obyektinə yeni ad verildikdə və ya onun adı dəyişdirildikdə, texniki səhvlər aradan qaldırıldıqda, ünvanın statusu dəyişdikdə və məhkəmənin qərarı olduğu hallarda dəyişiklik və ya əlavələr edilir.

Daşınmaz əmlak obyektinə ünvan hansı hallarda verilir?

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2008-ci il 27 noyabr tarixli Fərmanı ilətəsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında ünvan reyestrinin aparılması vədaşınmaz əmlak obyektlərinə ünvan verilməsi Qaydaları””na əsasən, daşınmaz əmlak obyektinə ünvan aşağıdakı hallarda verilir:

-qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada torpaq sahəsi ayrıldıqda torpaq sahəsinə;
-qanunvericiliyə uyğun olaraq daşınmaz əmlak obyektinin inşası və ya quraşdırılması aparıldıqda və ya obyekt müvafiq qaydada istismara qəbul edildikdə;

-Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada daşınmaz əmlak obyekti üzərində mülkiyyət hüququ tanındıqda;

- daşınmaz əmlak obyekti üzərində hüquqlar dövlət qeydiyyatına alındıqda;

- daşınmaz əmlak obyekti ayrı-ayrı hissələrə bölündükdə;

- daşınmaz əmlak obyektlərinin birləşməsi nəticəsində yeni daşınmaz əmlak obyekti yarandıqda.


Tikiliyə dair əqd bağlanarkən onun yerləşdiyi torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququ da başqasına keçirmi?

Bəli. Tikiliyə, qurğuya və ya müəssisəyə (obyektə) mülkiyyət hüququ başqa şəxsə keçərkən onların yerləşdiyi torpaq sahəsinə mülkiyyət hüququ da həmin şəxsə tikilinin, qurğunun və ya müəssisənin əvvəlki mülkiyyətçisinə məxsus olan həcmdə və torpaq sahəsindən istifadə üzrə müəyyən edilmiş şərtlər və məhdudiyyətlər qalmaqla keçir.

Dövlət və ya bələdiyyə mülkiyyətində olan tikililər, qurğular və ya müəssisələr(obyektlər) qanunvericilikdə müəyyən edilmiş qaydada xüsusi mülkiyyətə satıldıqda daşınmaz əmlakla birlikdə onun yerləşdiyi torpaq sahəsi də satılır və ya satınalma hüququ ilə icarəyə verilir.

Torpaq sahəsinin mülkiyyətçisinə mənsub olan və həmin sahədə yerləşən binaya,o cümlədən fərdi yaşayış evinə, habelə qurğuya mülkiyyət hüququ keçərkən tərəflərin razılaşması ilə müəyyənləşdirilən torpaq sahəsinə hüquqlar binanı (fərdiyaşayış evini) və ya qurğunu əldə edənə keçir. Torpaq sahəsinin bina (fərdi yaşayış evi) və ya qurğu yerləşən və ondan istifadə üçün zəruri olan hissəsinə mülkiyyət hüququ əldə edənə keçir.

Əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə, xarici hüquqi şəxslərə, beynəlxalq birliklərə və təşkilatlara, habelə xarici dövlətlərə tikililər, qurğular və ya müəssisələr (obyektlər) satıldıqda həmin obyektlərin yerləşdiyi torpaq sahələri onların icarəsinə verilir.

Torpaq sahəsi girov qoyula bilərmi?

Bəli. İpoteka haqqında müqavilə üzrə hüquqi və fiziki şəxslərin mülkiyyətində olan torpaq sahələri girov qoyula bilər.

Yaşayış məntəqələrində ümumi istifadədə olan torpaqların, o cümlədən şəhərsalma qaydalarına uyğun olaraq, binalar və tikililər ucaldılmasına yol verilməyən şəhər torpaqlarının, xüsusi mühafizə olunan ərazilərdəki torpaqların,habelə xüsusi istifadə şəraitinə malik zonalardakı sahələrin tərkibindən dövlət və bələdiyyə mülkiyyətində olan torpaqların ipotekasına isə yol verilmir.

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq, ipotekasına yol verilməyən torpaqlar istisna olmaqla, dövlət və bələdiyyə mülkiyyətində olan başqa torpaq sahələri və bu sahələr üzərində istifadə və icarə hüquqları girov (ipoteka) predmeti ola bilər.


Torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnun vərəsəlik əsasında keçmə qaydası necədir?

Mülkiyyətçi öldükdə ona məxsus olan torpaq sahəsinin hamısı və ya onun birhissəsi üzərində olan mülkiyyət hüququ vərəsəlik qaydasında vəsiyyət üzrə və ya qanun üzrə Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada və formada başqa şəxslərə (vərəsələrə) keçir.

Əgər nə qanun üzrə, nə də vəsiyyət üzrə vərəsə yoxdursa və ya vərəsələrdən heç biri mirası qəbul etməmişdirsə, yaxud bütün vərəsələr vərəsəlik hüququndan məhrum edilmişdirsə, vərəsələri olmayan torpaq dövlətə keçir; əgər miras qoyan şəxs qocalar, əlillər üçün müəssisələrin, müalicə, tərbiyə və sosial təminat müəssisələrinin təminatında olmuşdursa, həmin müəssisənin mülkiyyətinə keçir.

Dövlət və bələdiyyə torpaqları yalnız istifadə və icarə hüquqları əsasında vərəsələrə keçə bilər.

Torpaq sahəsi vərəsəlik qaydasında yetkinlik yaşına çatmamış şəxsə keçdikdə, onun qanuni müvəkkilləri həmin torpaq sahəsini vərəsə yetkinlik yaşına çatana qədər icarəyə verə bilərlər.

Torpaq sahəsinin mülkiyyətçisi mülkiyyətində olan yerin təkindən neçə metr dərinliyinə qədər istifadə edə bilər?

«Yerin təki haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-ci maddəsinə əsasən, torpaq sahibləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş qaydada onlara məxsus torpaq sahələrinin hüdudlarında öz ehtiyaclarını ödəmək üçün partlayış işləri aparmadan beş metr dərinliyədək ümumi yayılmış faydalı qazıntıların çıxarılmasını və yeraltı qurğuların tikintisini, eləcə də mərkəzləşdirilmiş su təchizatı mənbəyi olmayan birinci təzyiqsiz sulu horizonta quyuların qazılmasını və istismarını həyata keçirə bilərlər.

Yeraltı içməli sulardan istifadə Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunvericilik aktları ilə müəyyən edilir.

 Torpaq sahəsinin hüququ statusu dedikdə nələr nəzərdə tutulur?

Torpaq sahəsinin hüquqi statusu onun məqsədli təyinatını, torpaq sahəsi üzərində hüququn forması (mülkiyyət, istifadə və ya icarə hüququ), habelə torpaq sahəsindən istifadəyə dair müəyyən edilmiş yüklənməni (məhdudiyyətləri) əhatə edir.

Torpaqların məqsədli təyinatı — torpağın kateqoriyasına uyğun olaraq, onun konkret məqsədlər üçün istifadəsinin Azərbaycan Respublikasının Torpaq Məcəlləsində və digər normativ-hüquqi aktlarda müəyyən edilmiş qaydaları, şərtləri və həddidir.

Torpaqların hüquqi rejimi — torpaqların istifadəsinin, mühafizəsinin, uçotu və monitorinqinin həyata keçirilməsi sahəsində torpaq, şəhərsalma, su, meşə, yerin təki və təbiəti mühafizə haqqında qanunvericilik aktları ilə müəyyən edilmiş qaydaların məcmusudur və müəyyən torpaq kateqoriyasına aid edilmiş torpaq sahələrinin hamısına şamil edilir.

Bir çox kateqoriyalara aid edilmiş eyni torpaqlarda hər bir kateqoriya üçün müəyyən edilmiş qaydalar və məhdudiyyətlər qüvvədədir. Torpaq sahəsinin hüquqi rejimi barədə mübahisə zamanı daha ciddi hüquqi rejimə malik olan torpaq kateqoriyasına üstünlük verilir.

Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində əsassız qeydə alınmış mülkiyyətçi həmin əmlakın qanuni mülkiyyətçisinə çevrilə bilərmi?

Mülki Məcəllənin 178-ci maddəsinə (9-cu fəsil, § 1.) əsasən əgər daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində əsassız qeydə alınmış mülkiyyətçi qeydəalmanın əsassız olduğunu bilməyərək, torpaq sahəsinə 10 il ərzində fasiləsiz və etirazsız sahiblik etmişsə, həmin şəxs bu torpaq sahəsinin mülkiyyətçisi sayılır.

Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmamış əmlaka faktiki sahiblik edən şəxs həmin əmlaka mülkiyyət hüququ əldə edə bilərmi?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 178-ci maddəsinə (9-cu fəsil, § 1.) əsasən əgər şəxs daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmamış daşınmaz əmlaka faktiki mülkiyyətçi hüququ ilə 30 il ərzində fasiləsiz və etirazsız sahiblik edibsə, o, mülkiyyətçi kimi qeydə alınmasını tələb edə bilər. Eyni şərtlərlə bu hüquq həmçinin o daşınmaz əmlakın sahibinə mənsubdur ki, onun mülkiyyətçisi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən bəlli olmasın və ya 30 il əvvəl ölmüş və ya itkin düşmüş elan olunsun. Lakin qeydiyyat, rəsmi elan olunmuş müddətdə etiraz verilmədikdən və ya rədd edildikdən sonra yalnız məhkəmənin qərarı ilə aparılmalıdır.


Sahibsiz daşınmaz əşyalar kimə məxsusdur?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 178-ci maddəsinə (9-cu fəsil, § 1.) əsasən sahibsiz daşınmaz əşyalar, habelə ictimai sular və becərilməyə yararsız torpaqlar, məsələn, qayalar, yüksək dağlar və onlardan çağlayan bulaqlar, habelə faydalı qazıntılar dövlətə mənsubdur.

Kooperativ üzvü əmlak üzərində mülkiyyət hüququnu necə qeydə aldıra bilər?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 178-ci maddəsinə (9-cu fəsil, § 1.) əsasən mənzil,bağ, qaraj və ya başqa kooperativin üzvü, pay yığımına hüququ olan digər şəxslər kooperativin verdiyi mənzil, bağ, qaraj və ya ayrı qurğu üçün pay haqqını tam verdikdə həmin əmlaka mülkiyyət hüququ əldə edirlər.


Hansı tikililər özbaşına tikili sayılır və belə tikililərə mülkiyyət hüququ əldə etmək mümkündürmü?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 180-ci maddəsinə (9-cu fəsil, § 1.) əsasən tikinti məqsədləri üçün ayrılmayan torpaq sahəsində və ya buna lazımi icazələr almadan və ya şəhərsalma və tikinti normalarını və qaydalarını ciddi surətdə pozmaqla tikilmiş yaşayış evi, digər tikili, qurğu və ya başqa daşınmaz əmlak özbaşına tikinti sayılır. Özbaşına tikinti aparmış şəxs ona mülkiyyət hüququ əldə etmir. Onun tikintiyə dair sərəncam vermək - onu satmaq, bağışlamaq, icarəyə vermək, digər əqdlər bağlamaq ixtiyarı yoxdur.

Hansı hallarda özbaşına tikililərə mülkiyyət hüququ əldə etmək mümkündür?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 180-ci maddəsinə (9-cu fəsil, § 1.) əsasən özbaşına tikintiyə mülkiyyət hüququ məhkəmə tərəfindən o şəxs üçün tanına bilər ki, tikinti aparılmış torpaq sahəsi onun mülkiyyətində olsun. Əgər tikintinin saxlanması digər şəxslərin hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozursa və ya fiziki şəxslərin həyatı və sağlamlığı üçün təhlükə yaradırsa, göstərilən şəxsin özbaşına tikintiyə mülkiyyət hüququ tanına bilməz.

Sahibi olmayan daşınar əmlaka mülkiyyət hüququ əldə etmək mümkündürmü?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 181-ci maddəsinə (9-cu fəsil, § 2.) əsasən mülkiyyətçisi olan əmlaka mülkiyyət hüququ başqa şəxs tərəfindən alqı-satqı, dəyişdirmə, bağışlama müqaviləsi və ya bu əmlakın özgəninkiləşdirilməsinə dair digər əqd əsasında əldə edilə bilər. Əgər şəxs beş il fasiləsiz daşınar əşyaya öz mülkiyyəti kimi sahiblik etmişdirsə, o həmin əşyaya mülkiyyət hüququ əldə edir (əldəetmə müddəti). Əgər əldə edən əşyaya vicdansız sahiblik edirdisə və ya sonradan əşyanın ona məxsus olmamağını bilmişdirsə, daşınar əşyanın əldə edilməsi yolverilməzdir.

Daşınmaz əmlaka hüquqların əsassız qeydə alınmasının hansı nəticələri ola bilər?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 149-cu maddəsinə (5-ci fəsil, § 2.) əsasən əgər daşınmaz əmlaka hüquqların qeydiyyatı əsassızdırsa və ya əgər düzgün qeydiyyat əsassız çıxarılıbsa və ya dəyişdirilibsə, bunun nəticəsində daşınmaz əmlaka olan hüquqlarına toxunulmuş istənilən şəxs qeydiyyatın çıxarılması və ya dəyişdirilməsi haqqında iddia qaldıra bilər. Bunun nəticəsində vurulmuş zərərin əvəzinin ödənilməsi üçün tələblər irəli sürülməsi istisna edilmir. Bu zaman vicdanlı üçüncü şəxslərin qeydiyyatla əlaqədar əldə etdikləri hüquqları saxlanılır.

Xüsusi hesabat forması hansı qurumlar tərəfindən və hansı qaydada təqdim edilməlidir?

- Azərbaycan Respublikasında dövlət əmlakının idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi üzrə Dövlət Proqramına əsasən dövlət müəssisələrində dövlət əmlakının qorunub saxlanılması və ondan təyinatı üzrə səmərəli istifadəsinə nəzarəti təmin etmək məqsədilə dövlət müəssisələri və dövlət orqanlarından hər il aprel ayının 1-dək əvvəlki hesabat ili üçün Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2008-ci il 23 aprel tarixli 98 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş illik xüsusi hesabat forması alınır.

Xüsusi hesabat formasında müəssisənin maliyyə göstəriciləri haqqında məlumat necə göstərilməlidir?

- Xüsusi hesabatda formasında müəssisənin hesabat ilində ümumi gəliri (ƏDV-siz) il ərzində məhsulun istehsalına çəkilən məsrəflərin yekunu ilə müqayisə edildikdən sonra müəssisənin maliyyə nəticələri müəyyən edilir. Yəni müəssisənin mənfəətlə yaxud zərərlə fəaliyyət göstərdiyi məlum olur.

Qeyd etmək lazımdır ki, illik xüsusi hesabatın I bölməsində əks etdirilən məlumatlar dövlət büdcəsindən maliyyələşən müəssisə və təşkilatlara şamil edilmir;

Müəssisənin balans aktivləri və öhdəlikləri ilə bağlı məlumatlar xüsusi hesabata daxil edilməlidirmi? Edilməlidirsə, bu, hesabatda necə əks olunmalıdır?

- Müəssisənin balans aktivləri xüsusi hesabat formasının II bölməsinin 014-026 sətirlərində, öhdəliklər isə bu bölmənin 027-033-cü sətirlərində əks olunmalıdır. Aktivlər dedikdə müəssisənin əmlakı, öhdəliklər dedikdə müəssisənin kreditor borcları, yəni aktivlərin əmələ gəlmə mənbələri nəzərdə tutulur;

Xüsusi hesabatda investisiya mülkiyyəti anlayışı nəyi əks etdirir?

- İnvestisiya mülkiyyəti” dedikdə müəssisənin (təşkilatın) icarəsində olan və alıq-satqı üçün nəzərdə tutulan torpaq, tikili və avadanlıqlardır;

Bioloji aktivlər bölməsində hansı aktivlər göstərilməlidir?

- Bioloji aktivlərə çoxillik əkmələr, işçi və məhsuldar heyvanlar daxildir;

Xüsusi hesabatda göstərilən torpaq, tikili və avadanlıqların ilkin dəyəri dedikdə nə nəzərdə tutulur?

Torpaq, tikili və avadanlıqların ilkin dəyəri dedikdə əsas vəsaitlərə hesablanmış köhnəlmə məbləği (amortizasiya) çıxılmadan hesabat ilinin əvvəlinə və sonuna əks olunan məbləğdir;

İl ərzində yenidənqiymətləndirmə nəticəsində balansa daxil olmuş və çıxmış torpaq, tikili və avadanlıqların məbləği dedikdə nə başa düşülür?

-Müəssisənin balansında uçota alınan əsas vəsaitlərin qiyməti bazar qiymətlərinə uyğun olmadıqda və yaxud 1991-ci il 1 yanvar, 1994-cü il i iyul və 1 iyul 1996-cı il tarixlərində dövlət səviyyəsində aparılmış yenidənqiymətləndirmə zamanı artım əmsallarının düzgün tətbiq edilməməsi səbəbindən az və çox göstərildiyindən hesabat dövründə bu kənarlaşmalar aradan qaldırılır. Yenidən qiymətləndirmə fərqləri adətən müəssisə və təşkilatlar özəlləşdirildikdə aşkar edilir və özəlləşdirmə komissiyası tərəfindən nizamlanır. Yenidənqiymətləndirmə zamanı əsas vəsaitlərin artan məbləği xüsusi hesabatın mədaxil hissəsində, azalan məbləğ isə məxaric hissəsində əks etdirilir;

Daşınmaz əmlakın mövcudluğu, daşınar və daşınmaz əmlakdan istifadə vəziyyəti haqqında məlumat xüsusi hesabatda necə əks olunur?

- Daşınmaz əmlak adından məlum olduğu kimi bina və qurğulara aid edilir. Daşınar əmlak isə maşınlar mexanizmlər, avadanlıqlar , nəqliyyat vasitələri və s.

Müəssisə hesabatın III bölməsinin 034-cü sətrində binaların dəyərini göstərirsə, IV bölmədə sahəsini qeyd etməlidir. Hesabatın təhlili zamanı müəssisə və təşkilatların balansında olan daşınar və daşınmaz əmlakın ilin əvvəlinə qalığı, il ərzində daxil olma, azalma və ilin sonuna qalıq yoxlanılır. Əsas vəsaitlərin balansdan azalma halları müəyyən edildikdə azalma sənədləri tələb olunur. Eyni zamanda hesabatların təhlili zamanı əsas vəsaitlərə köhnəlmənin (amortizasiyanın) norma daxilində hesablanıb hesablanmaması halları yoxlanılır;

Faydalı sahə dedikdə nə nəzərdə tutulur?

- Faydalı sahə dedikdə müəssisə və təşkilatların balansında olan və maliyyə təsərrüfat fəaliyyətinin həyata keçirilməsində daimi istifadə üçün yararlı olan istehsal və satış sahələri nəzərdə tutulur;

Xüsusi hesabatda hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin razılığı olmadan istifadə olunan torpaq sahələri haqqında məlumat hansı bölmədə göstərilməlidir?

- Xüsusi hesabatda hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin razılığı olmadan istifadə olunan torpaq sahələri haqqında məlumat VI bölmənin 2-ci hissəsində göstərilir;

Divident ödəyiciləri olan səhmdar cəmiyyətləri və nizamnamə fondunda dövlətin payı olan birgə müəssisələr xüsusi hesabat təqdim etməlidirlərmi?

- Dividentin ödəyicisi olub-olmamasından asılı olmayaraq nizamnamə kapitalında dövlətin payı 2/3-dən artıq olan müəssisə, təşkilat və səhmdar cəmiyyətləri hesabat ilinin yekununa görə illik xüsusi hesabat təqdim etməlidirlər;

Müəssisələrə investisiya qoyuluşlarının icra müddətləri barədə informasiyalar xüsusi hesabata daxil edilməlidirmi?

- İnvestisiya qoyuluşlarının icra müddətləri barədə məlumatlar xüsusi hesabatın X bölmənin 3-cü hissəsində qeyd formasında əks olunmalıdır.

 Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin hansı maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair işlərə baxılır?

Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-1 (Dövlət əmlakı və ondan istifadə barədə məlumatın, hesabatın verilməməsi), 324-5 (Dövlət əmlakının icarəyə və istifadəyə verilməsi qaydalarının pozulması) və 324-6-cı (Obyektlərin (əsas vəsaitlərin) balansdan-balansa verilməsi və silinməsi qaydalarının pozulması) maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair işlərə baxılır.

İnzibati icraat həyata keçirən vəzifəli şəxs, icraata başlamazdan əvvəl hansı halları müəyyən etməlidir?

Aşkar edilmiş inzibati xətalara dair inzibati icraat həyata keçirərkən ilk növbədə inzibati xətalar qanunvericiliyinin prinsipləri rəhbər tutulmalı, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin əsas anlayışlarına diqqət yetirilməlidir. İnzibati icraat həyata keçirən vəzifəli şəxs, icraata başlamazdan əvvəl inzibati xətanın olub- olmaması, inzibati xətanın qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilməsi, habelə xətanın ilk dəfə və ya təkrar törədilməsi hallarını nəzərə alınmalı, inzibati xəta az əhəmiyyətli olduqda inzibati məsuliyyətdən azad etmək üçün əsasların mövcudluğunu müəyyən etməlidir.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair icraat həyata keçirilərkən hansı normativ-hüquqi aktın tələblərinin pozulub-pozulmaması müəyyənləşdirilməlidir?

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara (Dövlət əmlakı və ondan istifadə barədə məlumatın, hesabatın verilməməsi) dair icraat həyata keçirərkən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 06 iyun 2007-ci il tarixli 586 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Dövlət əmlakının idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi üzrə» Dövlət Proqramının 9.2-ci bəndinin və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 09 dekabr 1999-cu il tarixli 226 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Azərbaycan Respublikasında dövlət əmlakının Registri haqqında» Əsasnamənin 19-cu bəndinin tələblərinin pozulub-pozulmaması müəyyən olunmalıdır.

Dövlət əmlakının icarəyə və istifadəyə verilməsi qaydalarının pozulması ilə bağlı inzibati xətalara dair işlərə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin hansı maddəsi ilə baxılır?

Dövlət əmlakının icarəyə və istifadəyə verilməsi qaydalarının pozulması ilə bağlı inzibati xətalara dair işlərə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-5-ci maddəsi ilə baxılır.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-5-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara da icraat həyata keçirilərkən hansı normativ sənədin tələblərinə istinad edilməlidir?

 İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-5-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara (Dövlət əmlakının icarəyə və istifadəyə verilməsi qaydalarının pozulması) dair icraat həyata keçirərkən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin «İcarəyə verilmiş dövlət əmlakından səmərəli istifadə olunması tədbirləri haqqında» 06 sentyabr 1997-ci il tarixli 629 nömrəli Fərmanının tələblərinin pozulub-pozulmaması müəyyən olunmalıdır.

İnzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata başlamağa səbəblər hansılardır?

İnzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata başlamağa səbəblər inzibati xəta hadisəsinin mövcudluğunu göstərən kifayət qədər halların səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən bilavasitə aşkar edilməsi, dövlət orqanlarından və təşkilatlarından və ya yerli özünüidarəetmə orqanlarından, ictimai birliklərdən materialların daxil olması, fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim edilən məlumatlar, onların ərizələri,habelə kütləvi informasiya vasitələrində elan olunmuş məlumatlardan ibarətdir.

Materiallara, məlumatlara və ərizələrə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata başlamaq səlahiyyəti olan vəzifəli şəxs tərəfindən baxılır. Həmin materiallarda, məlumatlarda və ərizələrdə inzibati xətanın əlamətlərini göstərən faktiki məlumatların olması və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatı rədd edən halların olmaması inzibati xəta haqqında işlərin başlanmasına əsasdır.

İnzibati tənbeh nə zaman verilə bilər?

İnzibati tənbeh inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci iki təqvim ayı keçənədək verilə bilər. Davam edən inzibati xətalara görə inzibati tənbeh onun aşkara çıxarıldığı gündən ən geci iki ay keçənədək verilə bilər.

 İnzibati xəta haqqında protokol nə zaman tərtib oluna bilər?

İnzibati xəta haqqında icraata başlamaq üçün əsaslar olduqda inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilir.İnzibati xəta haqqında protokol müvafiq əmrlə təsdiq olunmuş formaya (əlavə № 1) uyğun tərtibolunmaqla protokolda tərtib edildiyi tarix və yer, protokolu tərtib etmiş şəxsin vəzifəsi, soyadı, adı, atasının adı, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs haqqında məlumat, inzibati xətanın törədildiyi yer, vaxt və bu xətanın mahiyyəti, inzibati xətaya görə məsuliyyət nəzərdə tutan İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddəsi, şahidlərin və zərər çəkmiş şəxslərin adı, atasının adı, soyadı və onların yaşadığı yerin ünvanı, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan vəzifəli şəxsin izahatı, eləcə də inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat üçün zəruri olan başqa məlumatlar göstərilir.

Barəsində inzibati protokol tərtib edən şəxs protokolu almaqdan imtina edərsə,,,?

Barəsində inzibati protokol tərtib olunmuş şəxs protokolu almaqdan imtina etdikdə protokol poçtla onun ünvanına göndərilir.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-1.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair protokollar hansı vəzifəli şəxslər barəsində tərtib edilir?

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair protokollar,Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 09 dekabr 1999-cu il tarixli 226 nömrəli Fərmanı ilə təsdiqedilmiş «Azərbaycan Respublikasında dövlət əmlakının Registri haqqında» Əsasnamənin 19-cu bəndinə uyğun olaraq hər il dekabr ayının 31-dək təqdim edilməli məlumatları təqdim etməmiş təşkilatların vəzifəli şəxslərinin barəsində tərtib olunur.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-1.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair protokollar hansı vəzifəli şəxslər barəsində tərtib edilir?

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-1.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair protokollar, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 06 iyun 2007-ci il tarixli 586 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Dövlət əmlakının idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi üzrə» Dövlət Proqramının 9.2-ci bəndinə uyğun olaraq hər ilin aprel ayının 1-dək əvvəlki il üçün xüsusi hesabatı təqdim etməmiş təşkilatların vəzifəli şəxslərinin barəsində tərtib olunur.

 Dövlət əmlakı balanssaxlayıcı təşkilat tərəfindən icarə müqaviləsi əsasında, və ya digər üsulla icarəyə verildikdə İnzibati Xətalar Məcəlləsinə əsasən vəzifəli şəxslər hansı məsuliyyət daşıyır?

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-5-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair protokollar komitə tərəfindən icarəyə verilməsi qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş dövlət əmlakı və ya torpağı, balanssaxlayıcı təşkilat tərəfindən icarə müqaviləsi əsasında, və ya digər üsulla, fiziki və hüquqi şəxslərin icarəsinə və ya istifadəsinə verildikdə, balanssaxlayıcı təşkilatın rəhbər vəzifəli şəxsləri barəsində tərtib olunur.

Əsas vəsaitlərin balansdan-balansa verilməsi və balansdan silinməsində qanunvericiliyin tələblərini pozan vəzifəli şəxslər barəsində inzibati protokol hansı qaydada tərtib olunur?

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 324-6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara dair protokollar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 06 iyun 2007-ci il tarixli 586 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Dövlət əmlakının idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi üzrə» Dövlət Proqramının 6-cı bəndinin tələblərini pozmaqla dövlət müəssisə və təşkilatlarına məxsus obyektlərin balansdan-balansa verilməsinə görə əsas vəsaitin əvvəlki balanssaxlayıcısının rəhbərinin barəsində, habelə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 06.11.2004-cü il tarixli 177 nömrəli Qərarının tələblərini pozmaqla əsas vəsaitlərin balansdan silinməsinə görə silinməyə qərar vermiş vəzifəli şəxsin barəsində tərtib olunur.

İnzibati protokol blanklarından istifadə kimlər tərəfindən və necə həyata keçirilir?

İnzibati protokollar tərtib edilməzdən əvvəl, inzibati xətanın əlamətlərinə uyğun gələn halı aşkar etmiş komitənin əməkdaşı işin halları barədə komitənin mərkəzi aparatının müvafiq struktur bölməsinə şifahi məlumat verməlidir. İnzibati xətalara dair protokol blankları komitənin Vətəndaşların müraciətləri və sənədlərlə iş şöbəsi tərəfindən ərazi şöbələrinə ötürücü məktubla, mərkəzi aparatın inzibati protokolların tərtib edilməsi həvalə edilmiş şöbələrinə isə xidməti məlumatlarla razılaşdırılmış sayda verilir. Ərazi şöbələrində və mərkəzi aparatın şöbələrində protokol blanklarının paylanması və protokolların kötüklərinin yığılması bir şəxsə tapşırılır. Protokol blanklarının inzibati icraat aparan vəzifəli şəxslərə paylanması həmin şəxs tərəfindən, Vətəndaşların müraciətlərinə baxılması və sənədlərlə iş şöbəsi tərəfindən möhürlənmiş və surquclanmış «İnzibati protokolların qeydiyyatı kitabı»na müvafiq qeydlər aparmaqla həyata keçirilir. Protokol blankı seriyası və nömrəsi kitabda qeyd olunmaqla, habelə blankı götürən vəzifəli şəxs tərəfindən kitaba imza edilməklə verilir. İstifadə olunmuş protokol blanklarının komitənin vəzifəli şəxsində qalan nüsxəsinin kötük hissəsi kəsilərək blankların qeydiyyatını aparan şəxsə təhvil verilir. Ləğv edilmiş və ya yararsız hala düşmüş protokolların qeydiyyatı da həmçinin həmin kitabda aparılır.

Komitənin vəzifəli şəxsi inzibati xətalar haqqında işlərə baxarkən hansı məsələləri həll edir?

Komitənin vəzifəli şəxsi inzibati xətalar haqqında işlərə baxarkən müvafiq əmrə uyğun olaraq işin baxılmasının onun səlahiyyətinə aid olmasını, inzibati xəta haqqında protokol və işin digər materialları İnzibati Xətalar Məcəlləsinin tələblərinə müvafiq olaraq tərtib edilməsini, işin icraatını rədd edən halların mövcudluğunu, mahiyyəti üzrə baxılması üçün işdə kifayət qədər sübutların toplanmasını və iş üzrə vəsatətlər və etirazetmənin olub-olmaması məsələlərini həll edir.

İnzibati xəta haqqında işin baxılması nə qədər və hansı hallarda uzadıla bilər?

İnzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın iştirakçılarının vəsatəti və ya əlavə halların müəyyən edilməsi zərurəti olarsa, işə baxan vəzifəli şəxs özünün əsaslandırılmış qərardadı ilə işin baxılmasını bir ayadək müddətə uzada bilər.

İnzibati xətalar haqqında işlərə baxılarkən hansı qərar çıxarılır?

İnzibati xətalar haqqında işlərə baxılarkən inzibati tənbeh vermə haqqında, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın dayandırılması haqqında və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır

İnzibati xətalar haqqında qərarlardan şikayət verilə bilərmi?

Barəsində qərar çıxarılmış vəzifəli şəxs tərəfindən inzibati tənbeh vermə haqqında qərarlardan şikayət verilə bilər. Qərar komitənin vəzifəli şəxsləri tərəfindən qəbul edildikdə şikayət komitənin sədrinə verilir. Qərarın alındığı və ya təqdim olunduğu gündən 10 (on) gün ərzində şikayət verilə bilər. Şikayət verildikdə qərarı qəbul etmiş vəzifəli şəxs 3 (üç) gün ərzində inzibati işə dair materialları şikayətlə birlikdə komitənin sədrinə göndərir. İnzibati xətalar haqqında işlər üzrə qərardan verilən şikayət daxil olduğu gündən on gün müddətində baxılır.

İnzibati xəta haqqında iş üzrə qərar hansı hallarda hüquqi qüvvəyə minir?

İnzibati xəta haqqında iş üzrə qərar, habelə şikayət üzrə qəbul edilmiş qərar barədə şikayət verilməmişdirsə, inzibati xəta haqqında iş üzrə qəbul edilmiş qərardan şikayətin verilməsi müddəti keçdikdə, bu qərardan şikayət verilməmişdirsə, inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət üzrə vəzifəli şəxs tərəfindən qəbul edilmiş qərardan şikayətin verilməsi müddəti keçdikdə, eləcə də bu qərardan şikayət verilməmişdirsə, inzibati xəta haqqında iş üzrə vəzifəli şəxsin qəbul etdiyi qərar şikayət üzrə hakim tərəfindən yenidən baxıldıqda, hakimin qəbul etdiyi qərardan şikayətin verilməsi müddəti keçdikdə qanuni qüvvəyə minir.

Mən mülkiyyətimdə olan torpaq sahəsində yaşayış evi tikmişəm. Çıxarışda torpaq sahəsinin təyinatı kənd təsərrüfatı təyinatlı göstərilib. Mən o ev üçün reyestrdən çıxarış ala bilərəmmi?

Azərbaycan Respublikası Torpaq Məcəlləsinin 13.1-ci maddəsinə əsasən kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlar kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı və emalı, habelə kənd təsərrüfatı sahəsində elmi-tədqiqat, tədris, tədris-təcrübə və sınaq məqsədləri üçün istifadə edilir. Həmin Məcəllənin 13.2-ci maddəsinə uyğun olaraq həmin torpaqlarda kənd təsərrüfatının səmərəli təşkil edilməsi üçün vacib olan müvafiq ekoloji və texniki tələblərə uyğun kommunikasiyalar, müvəqqəti tikililər və qurğular quraşdırmaq olar.

Göründüyü kimi, kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsində yaşayış evinin inşa edilməsi qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən müddəaları ilə uyğunsuzluq təşkil edir.

 

Texniki pasport torpaq sahəsi üzərində hüquqların qeydiyyata alınması üçün əsas sayıla bilərmi?

 Texniki pasport aşağıdakı 2 halda torpaq sahəsinə mülkiyyət hüququnun qeydiyyata alınması və çıxarışın verilməsi üçün əsas sayılır:

  1. Azərbaycan SSR Kommunal Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən verilmiş şəxsi mülkiyyət hüququ ilə evlərin inventarizasiya və qiymətləndirilməsinə aid pasportlar (Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13.01.2015-ci il tarixli, 439 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı”nın 1.11-ci bəndi);
  2. Üzərində mülkiyyət hüquqları qeydiyyata alınmış yaşayış evinin torpaq sahəsinə münasibətdə texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001-ci il yanvarın 1-dək tərtib olunmuş texniki pasport (həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərildiyi halda). Bu sənəd də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13.01.2015-ci il tarixli, 439 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı”nın 2.4-cü bəndində öz əksini tapmışdır.

 

 Mən həyət evi almaq istəyirəm, amma evlərin çoxunda mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənəd yoxdur. Bu cür ev alsaq hansı problemlərlə rastlaşa bilərik?

“Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.1-ci maddəsinə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması həmin hüququn dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi deməkdir. Buna əsasən məlum olur ki, çıxarışı və ya qeydiyyat vəsiqəsi olmayan şəxsin mülkiyyət hüququ dövlət tərəfindən tanınmamış və təsdiq edilməmişdir.

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 146.2-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlak üzərində sərəncam vermək hüququ həmin əmlakın daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində ərazilər üzrə qeydiyyatı tarixindən əmələ gəlir. Yəni bir şəxs ona məxsus olan əmlakı satmaq istəyirsə, onun üzərində mülkiyyət hüququnu qeydiyyata aldırmalıdır. Buna əsasən, çıxarışı və ya qeydiyyat vəsiqəsi olmayan şəxsin həmin evi satması qanunvericiliyin tələblərinə uyğun deyildir.

 

Eşitdiyimə görə, bu yaxınlarda yaşayış evlərinə çıxarışın verilməsi prosesinin sadələşdirilməsi ilə bağlı yeni qanun qəbul olunub. Bu barədə bir qədər ətraflı məlumat verə bilərdinizmi?

Azərbaycan Respublikasının 14.10.2016-cı il tarixli, 347-VQD nömrəli Qanunu ilə “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.0.9.1-ci maddəsi aşağıdakı redaksiyada verilmişdir:

“8.0.9.1. hündürlüyü 12 metrədək olan yaşayış evlərinə münasibətdə:

8.0.9.1.1. icarədə və ya istifadədə olan torpaq sahəsində yerləşən hündürlüyü 12 metrədək olan yaşayış evlərinə münasibətdə - torpaq sahəsi üzərində icarə və ya istifadə hüququnu təsdiq edən sənəd, müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmış layihə və ya yaşayış evinin istismara qəbul aktı;

8.0.9.1.2. məqsədli təyinatına görə yaşayış evinin tikintisi üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi mülkiyyətdə olan torpaq sahəsində yerləşən hündürlüyü 12 metrədək olan yaşayış evlərinə münasibətdə - torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənəd;”.

Bu o deməkdir ki, icarədə və ya istifadədə olan torpaq sahəsində 2013-cü il yanvarın 1-dək inşa edilmiş, hündürlüyü 12 metrədək olan yaşayış evlərinə çıxarışın alınması üçün aşağıdakı sənədlər təqdim olunmalıdır:

  1. həmin torpaq sahəsi üzərində icarə və ya istifadə hüququnu təsdiq edən sənəd;
  2. müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmış layihə və ya yaşayış evinin istismara qəbul aktı.

Xüsusi mülkiyyətdə olan torpaq sahəsində 2013-cü il yanvarın 1-dək inşa edilmiş, hündürlüyü 12 metrədək olan yaşayış evlərinə çıxarışın alınması prosesi də sadələşdirilmişdir. Belə ki, məqsədli təyinatına görə yaşayış evinin tikintisi üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi mülkiyyətdə olan torpaq sahəsində yerləşən, hündürlüyü 12 metrədək olan yaşayış evlərinə çıxarışın alınması üçün yalnız 1 sənəd – torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənəd təqdim olunmalıdır. Yəni evə dair hər hansı sənədə ehtiyac yoxdur. Amma burada diqqət yetiriləsi bir məqam vardır. Torpaq sahəsinin məqsədli təyinatı yaşayış evinin tikintisi üçün nəzərdə tutulmalıdır. Başqa sözlə demiş olsaq, yuxarıdakı dəyişiklik kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlarda və ya sənaye təyinatlı torpaqlarda tikilən yaşayış evlərinə şamil edilmir.

 

Torpağın təyinatı hansı hallarda dəyişdirilə bilər?

Yerli bələdiyyənin razılığı əsasında uzunmüddətli icarəyə götürdüyüm torpaq sahəsində kənd təsərrüfatı məqsədilə istifadə edirəm. Meşənin kənarında yerləşən torpaq sahəsində həm də heyvandarlıqla məşğul olduğum üçün burada bir iki tövlə və ailəmizin yaşaması üçün fərdi ev də tikmişəm. Ancaq son bir ildə yerli icra hakimiyyəti orqanları inşa etdirdiyim tövlələri və evin sökülməsini tələb edirlər. Səbəb kimi istifadəmdə olan torpaq sahəsinin təyinatının guya, qanunsuz olaraq dəyişdirilməsi göstərilir. Halbuki həmin torpaq sahəsi sənəddə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq kimi göstərilir və hazırda burada həm kənd təsərrüfatı məhsulları əkirik, həm də heyvandarlıqla məşğul oluruq. Bilmək istəyirəm, Azərbaycan qanunvericiliyinin tələblərinə əsasən, torpaqlar hansı təyinatlı ola bilər və torpağın hansı təyinata uyğun olub-olmadığı necə müəyyən edilir? Torpaqların təyinatı hansı hallarda dəyişdirilə bilər və bu dəyişiklik hansı formada həyata keçirilir?

 

Mövcud qanunvericiliyə əsasən, Azərbaycanda mülkiyyət növündən asılı olmayaraq, bütün torpaqlar təyinat üzrə təsnifatlaşdırılır. Torpaq Məcəlləsinin 9-cu maddəsinə əsasən, respublikanın torpaq fondu 7 kateqoriyaya bölünüb:

- kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlar;

- yaşayış məntəqələrinin (şəhərlərin, qəsəbələrin və kənd yaşayış məntəqələrinin) torpaqları;

- sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar;

- xüsusi qorunan ərazilərin torpaqları;

- meşə fondu torpaqları;

- su fondu torpaqları;

- ehtiyat fondu torpaqları.

 

Məcəllənin tələblərinə əsasən, hər bir kateqoriyalı torpaqlar özünün təyinatına uyğun şəkildə istifadə olunmalıdır. Torpaqların bir kateqoriyadan digər kateqoriyaya keçirilməsinə zərirət yarandığı halda bununla bağlı aidiyyəti qurumlar tərəfindən razılaşdırılmış layhələr hazırlanmalı, bu sənədlər yerli və mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən yoxlanılmalı və sonda baxılmaq üçün Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinə təqdim olunmalıdır. Komitədə sənədlərə baxıldıqdan sonra torpağın təyinatının dəyişdirilməsinə dair sərəncam layihəsi ilə birlikdə Nazirlər Kabinetinə təqdim edilir. Torpaqların kateqoriyasının dəyişdirilməsinə yalnız Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı olduqdan sonra yol verilə bilər. Digər hallarda torpaqların bir kateqoriyadan digər kateqoriyaya keçirilməsi qanunsuz sayılır.

 

Torpaqların təyinatını dəyişmək ehtiyacı hər hansı dövlət əhəmiyyətli layihələr və ya sifarişlər həyata keçirilərkən, torpağın təyinatı üzrə istifadəsi səmərəsiz olduğu hallarda, subasma, çökmə, sürüşmə, şoranlaşma və digər təbiət hadisələri nəticəsində torpağın strukturu, habelə keyfiyyət göstəriciləri dəyişdikdə və ya yararsız hala düşdükdə yarana bilər.

 

Bu halda torpağın qanuni istifadəçisi olan fiziki və hüquqi şəxslər, yerli icra hakimiyyəti orqanları həmin torpaq sahəsinin təyinatının dəyişdirilməsi ilə bağlı aidiyyəti üzrə vəsatət qaldıra bilər. Rəsmi qaydada müraciət daxil olduqdan sonra yuxarıda göstərilən tələblər əsasında torpağın təyinatının dəyişdirilməsi posesinə başlana bilər. Yəni bütün hallarda torpaqların kateqoriyalara aid edilməsi və onların bir kateqoriyadan digərinə keçirilməsi müəyyən edilmiş qaydada müvafiq icra hakimiyyəti orqanı (Nazirlər Kabineti) tərəfindən həyata keçirilir. Dövlət və ictimai ehtiyaclar üçün torpaqların məqsədli təyinatı və kateqoriyasının dəyişdirilməsi zərurəti yarandıqda torpağın yerləşdiyi ərazi üzrə yerli icra hakimiyyəti Nazirlər Kabineti qarşısında vəsatət qaldırır. Nazirlər Kabinetinin tapşırığı ilə aidiyyəti mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının məsələyə münasibəti (rəyi) verildikdən sonra, sifarişçi tərəfindən sənədlər Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinə (ƏMDK) təqdim olunur. ƏMDK yanında yanında Torpaqların Dövlət İdarəetməsinin Təşkili üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən sənədlərin düzgün hazırlanması və rəylərin verilməsi bir daha araşdırılır. Əgər sənədlər qanuna müvafiq qayda və tələblər əsasında hazırlanıbsa , torpağın bir kateqoriyadan digərinə keçirilməsi ilə bağlı qərar (sərəncam) verilməsi üçün Nazirlər Kabinetinə təqdim olunur. Hökumətin qərarı veriləndən sonra torpaq sahəsindən qərarda qeyd olunan təyinat üzrə istifadəyə icazə verilir.

 

Daşınmaz əmlakın qeydiyyatı və bununla bağlı «çıxarış»ın verilməsi üçün maksimum müddət nə qədərdir?

Nəzərinizə çatdıraq ki, Azərbaycanda daşınmaz əmlakın qeydiyyatı prosesində dəyişiklik edilib. Prezident İlham Əliyev "Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında" qanuna edilən dəyişiklikləri təsdiqləyib. Dəyişikliklərə görə, əmlakın qeydiyyatı və digər əməliyyatların müddəti azaldılıb.

Belə ki, qanunun 9.2-ci maddəsinə görə, daşınmaz əmlakın qeydiyyatı və çıxarışın verilməsi üçün maksimum müddət 20 gündən 10 iş gününə endirilib. Bununla yanaşı, qeyd edilib ki, qeydiyyat prosesi üçün zəruri olan mərzçəkmə və inventarlaşdırma işlərinin aparılması ilə əlaqədar bu müddət 5 iş gününədək uzadıla bilər.

Qanunun 14.2-ci maddəsinə nəzərdə tutulan dəyişikliklərə görə isə, qeydiyyat prosesi zamanı qeydiyyat orqanının, yəni Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin sorğularına daha tez cavab vermək lazım gələcək. Belə ki, hazırda qanuna əsasən şübhə doğuran sənədlərə dair müvafiq dövlət orqanlarına göndərilən sorğulara 10 gün müddətində cavab verilməlidir. Dəyişikliklərdən sonra isə bu müddət 7 günə endirilib.

Nəhayət, qanunun 20.3-cü maddəsinə nəzərdə tutulan dəyişikliyə görə, ipotekanın qeydiyyatı üçün maksimum müddət 5 iş günündən 3 iş gününə endirilib.

 

Salyanda balıqçılıq təsərrüfatı ilə məşğul olmaq məqəsdilə boş torpaq sahəsində süni göl yaratmışıq. Son vaxtlar Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin, eləcə də Əmlak Məsələləri Dövlət Komistəsinin əməkdaşları bunun qanunsuz olduğunu əsas gətirərək inzibati qaydada cəzalandırıla biləcəyimizi söyləyirlər. Bilmək istəyirəm, rəsmi icazə olmadan balıqçılıq təsərrüfatı ilə məşğul olmaq məqəsdilə boş torpaq sahəsində süni göl yaratmağın inzibati cəzası nədən ibarətdir? Bu halda mənə qarşı hansı cərimə və sanksiyalar tətbiq oluna bilər?

 

Bu cür inzibati tədbirlər 1 mart 2016-cı il tarixdən qüvvəyə minmiş Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsində Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin (ƏMDK) səlahiyyətinə aid torpaqla bağlı müddəaların tələblərinə uyğun tənzimlənir.

 

Meşə fondu torpaqlarının münbit qatının korlanmasına görə cərimələr

 

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 244.2 maddəsinə əsasən, torpaqların, o cümlədən meşə fondu torpaqlarının münbit qatının korlanmasına görə fiziki şəxslər 600 manatdan 1000 manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər 2000 manatdan 3000 manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər 6000 manatdan 8000 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

 

Torpaqdan məqsədli təyinatına uyğun olmayan istifadəyə görə cərimələr

 

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 247-ci maddəsinə əsasən, torpaq sahəsindən məqsədli təyinatına uyğun olmayan başqa məqsədlər üçün istifadə edilməsinə görə fiziki şəxslər 300 manat məbləğində, vəzifəli şəxslər 600 manat məbləğində, hüquqi şəxslər 3000 manat məbləğində cərimə edilir.

 

Kənd təsərrüfatı torpaqlarından təyinatına uyğun olmayan istifadəyə görə cərimələr

 

Torpaq sahəsindən məqsədli təyinatına uyğun olmayan xətalar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara münasibətdə törədildikdə fiziki şəxslər 500 manat məbləğində, vəzifəli şəxslər 1000 manat məbləğində, hüquqi şəxslər 5000 manat məbləğində cərimə edilir.

 

Torpaqların təsərrüfat təyinatına uyğun olmayan istifadəsinə görə cərimələr

 

Məcəllənin 245-ci maddəsi də torpaqların təsərrüfat təyinatına uyğun olmayan sahə üzrə istifadəsinə dair inzibati xətaları müəyyənləşdirir. Bu maddənin 1-ci bəndinə əsasən, torpaqları yaxşılaşdırmaq və onları külək, su eroziyasından və torpaqların münbitliyini pisləşdirən digər proseslərdən mühafizə etmək üçün məcburi tədbirlərin görülməməsinə görə fiziki şəxslər 70 manatdan 100 manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər 500 manatdan 700 manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər 1000 manatdan 1500 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

 

Torpağın vəziyyətinə zərərli təsir göstərən obyektlərin tikintisinə və istismarına görə cərimələr

 

245.2 maddəsininin tələbinə əsasən, torpağın vəziyyətinə zərərli təsir göstərən obyektlərin layihələşdirilməsinə, tikilməsinə və istismara verilməsinə görə fiziki şəxslər 200 manatdan 400 manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər 1500 manatdan 2000 manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər 3000 manatdan 4000 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

 

Torpaqlar barədə məlumatların gizlədilməsi və ya təhrif edilməsinə görə cərimələr

 

Nəhayət, torpaqların dövlət uçotundan, qeydiyyatından gizlədilməsi və ya kəmiyyətinə və keyfiyyətinə dair məlumatların təhrif edilməsinə görə 70 manatdan 100 manatadək məbləğdə cərimə nəzərdə tutulur.

 

Torpaqların zibillənməsinə və zərərli tullantılarla çirkləndirilməsinə görə cərimələr

 

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 244-cü maddəsi də torpaqların təyinatına uyğun istifadə edilməməsi, habelə tullantılarla çirkləndirilməsi halları üzrə cərimələri müəyyən edir. Həmin maddəyə əsasən, torpaqların, o cümlədən meşə fondu torpaqlarının istehsalat və məişət tullantıları ilə zibilləndirilməsinə və ya kimyəvi, radioaktiv maddələrlə, çirkab suları ilə çirkləndirilməsinə, yaxud bakterial-parazitik və zərərli karantin orqanizmlərlə yoluxdurulmasına görə fiziki şəxslər 500 manatdan 800 manatadək məbləğdə , vəzifəli şəxslər 2000 manatdan 2500 manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər 7500 manatdan 10000 manatadək məbləğdə cərimə edilə bilər.

 

Bilmək istərdim xarici vətəndaş Azərbaycanda özünə ev ala bilərmi?

Bəli, xarici ölkə vətəndaşı Azərbaycanda ev ala bilər və həmin yaşayış sahəsi üzərində özünün mülkiyyət hüququnu qeydiyyata aldıra bilər. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 7.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə və digər qanunla başqa hal müəyyən edilməyibsə, bu Məcəllənin müddəaları əcnəbilərin, vətəndaşlığı olmayan şəxslərin, xarici ölkələrin hüquqi şəxslərinin iştirakçısı olduğu mənzil münasibətlərinə də tətbiq edilir.

Əcnəbi vətəndaş yalnız dövlət və ya ictimai mənzil fonduna aid olan mənzili özəlləşdirmək hüququna malik deyildir (“Azərbaycan Respublikasında mənzil fondunun özəlləşdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1-ci maddəsinə uyğun olaraq).

 

Atam etibarnamə ilə torpaq sahəsi alıb. Həmin sənədlə torpağın çıxarışını öz adına ala bilərmi?

Torpaq sahəsinə çıxarışın alınması üçün əsas sayılan sənədlər “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8-ci maddəsi və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 yanvar 2015-ci il tarixli 439 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı” ilə müəyyən edilmişdir. Həmin sənədlərin arasında etibarnamə yoxdur, çünki etibarnamə bir şəxsin üçüncü şəxslər qarşısında təmsilçilik üçün başqa şəxsə verdiyi vəkalətə deyilir.

Başqa sözlə desək, etibarnamə ilə bir şəxs digərinə hüquq verir ki, onu təmsil etsin. Lakin bu zaman daşınmaz əmlak etibarnamənin verildiyi şəxsin (konkret halda atanızın) mülkiyyətinə keçmir.

Qanunvericiliyə əsasən satıcı ilə atanız arasında notariat qaydasında təsdiq edilmiş müqavilə (məsələn, alqı-satqı müqaviləsi) bağlanmalı idi. Bundan sonra atanız həmin müqavilə ilə Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin müvafiq ərazi idarəsinə müraciət edib, öz adına çıxarış almalı idi.

 

Özəlləşdirmə hərraclarında iştirak üçün onlayn qeydiyyat

 

Son vaxtlar Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi özəlləşdirmə hərraclarını bərpa edib. Bu hərraclarda iştirak etmək üçün elektron şəkildə qeydiyyata düşmək və hər hansı əmlakı almaq üçün sifariş vermək olarmı?

Məlum olduğu kimi, Azərbaycan prezidentinin müvafiq fərman və tapşırıqlarına uyğun olaraq Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi (ƏMDK) dövlət əmlakının satışı üzrə hərracları bərpa edib. Burada dövlətə məxsus müxtəlif əmlaklar – kiçik dövlət müəssisə və obyektləri, səhmdar cəmiyyətlərin dövlətə məxsus səhm zərfləri, nəqliyyat vasitələri və s. hərrac formasında satılır.

ƏMDK tərəfindən görülən işlər nəticəsində komitənin digər fəaliyyət sahələri kimi, özəlləşdirmə hərraclarının keçirilməsində də İnformasiya-Kommunikasiya Texnologiyalarından (İKT) geniş və səmərəli istifadə olunur. Belə ki, hazırda ƏMDK

31 elektron xidmət göstərir ki, bunlardan 8-i özəlləşdirməyə aid olan elektron xidmətlərdir. Bu elektron xidmətləri ƏMDK yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion mərkəzi (HTAM) göstərir.

Nəticədə komitənin özəlləşdirməyə aid olan bütün xidmətləri, o cümlədən özəlləşdirmə hərraclarında iştirak üçün qeydiyyatı xidməti tam elektronlaşıb. Ölkə vətəndaşları, istənilən xarici və yerli investor bu elektron xidmətlərdən istifadə edərək elektron şəkildə qeydiyyatdan keçərək hərracda iştirak hüququ qazanır. Yaxın vaxtlarda ƏMDK bu fəaliyyətini daha da genişləndirərək özəlləşdirmə hərraclarının elektron şəkildə keçirilməsinə başlayacaq.

 

Elektron şəkildə qeydiyyat hansı dövlət əmlaklarının satışına aiddir?

Hazırda komitənin həyata keçirdiyi hərraclarda ən müxtəlif çeşiddə dövlət əmlaklarının satışı həyata keçirilir. Bunlar:

Müsadirə edilmiş, sahibsiz qalmış, vərəsəlik hüququ əsasında dövlət mülkiyyətinə keçən əmlaklar;

Səhmdar Cəmiyyətlərinin ədövlətə məxsus səhmləri;

Dövlət kiçik müəssisə və obyektləri;

Yerli icra hakimiyyəti orqanlarının sərəncamında olan, habelə yaşayış binalarında yerləşib dövlət vəsaiti hesabına inşa edilmiş istifadədə olmayan qeyri-yaşayış sahələri;

Dövlətə məxsus olan tikintisi başa çatdırılmamış tikililər;

Dövlət müəssisə və təşkilatlarının, habelə tam özəlləşdirilməmiş səhmdar cəmiyyətlərinin və nizamnamə fondunda dövlət payı olan hüquqi şəxslərin balansında olan limitdən və tələbatdan artıq minik avtomobillərinin və digər nəqliyyat vasitələrinin, o cümlədən normativ istismar müddəti bitmiş, tam aşınmış, silinməli olan nəqliyyat vasitələri və avadanlıqları;

Səhmdar cəmiyyətlərinin səhmləri və ya səhm zərfləri ‏

Kiçik dövlət müəssisələrinin (obyektlərinin) əmək kollektivi üzvlərinə güzəştli satışıdır

 

Elektron qeydiyyat hansı formada həyata keçirilir?

Özəlləşdirmə hərraclarında iştirak məqsədilə elektron qeydiyyat xidmətlərindən 5 üsulla yararlanmaq olar.

 

Bu xidmətdən istifadə etmək üçün ƏMDK-nin elektron xidmətlər portalına (www.e-emdk.gov.az) daxil olmaq, adı çəkilən xidməti seçmək və onun linkinin üzərinə basmaq lazımdır. Xidmətə daxil olduqdan sonra istifadəçiyə elektron xidmətdən yararlanmaq üçün 5 usül təklif olunur. Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tərəfindən verilən elektron imza kartı, "Asan imza", "Elektron Hökumət" sisteminin verdiyi istifadəçi adı və şifrə, smartfon və planşetlər üçün mobil autentifikasiya kartı və nəhayət smartfonun özü elektron xidmətdən istifadə etməkdə vətəndaşın köməyinə gələ bilər.

 

Ödəniş - yalnız 10%-lik behdir

Dövlət əmlaklarının hərracda satışına dair sifarişlərin qəbulu xidmətlərini ƏMDK yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion mərkəzi (HTAM) 3 iş günü müddətində göstərir. Xidmətdən istifadə etməklə dövlət əmlaklarının satışı ilə bağlı hərracda iştirak etmək üçün elektron sifariş vermək və obyektin ilkin satış qiymətinin 10%-i qədər beh ödəmək mümkündür. Bunun müqabilində istifadəçi hərracda iştirak hüququnun verilməsinə dair bildiriş əldə edir. Bu xidmət pulsuzdur.

 

Hərraca necə qatılmaq olar?

Elektron xidmətə daxil olduqdan sonra ekranda yaxın vaxtlarda keçirilməsi planlaşdırılan hərraclar barədə məlumatlar görünür. Burada hərracların tarixi, hərraca çıxarılacaq dövlət əmlaklarının adı, ünvanı, start qiyməti, ilkin hərrac qiyməti və ödəniləcək 10% behin məbləği göstərilir. Qeyd edək ki, hərracda qalib gələn şəxs tikilinin qiymətinin qalan 90%-ni 3 gün ərzində ödəməlidir. Ödəniş vaxtında edilməsə, hərracda iştirak üçün ödənilən 10%-lik beh geri qaytarılmayacaq.

 

Satışa çıxarılan əmlakla tanış olduqdan sonra sonda göstərilən “Ətraflı” düyməsini sıxılır. Ardınca hərracda iştirak qaydaları ekranda görünür. Qaydalarla tanış olduqdan sonra əgər heç bir narazılıq yoxdursa, “Razıyam” düyməsi sıxılır. Bundan sonra əmlak barədə məlumatlar yenidən ekranda görünür. Əmlakın tam qiyməti və ödəniləcək behin məbləği əks olunur. Bundan sonra sifariş vermək üçün “Sifariş ver” düyməsi sıxılır. Burada əmlakın tam qiyməti, hərracın son keçirilməsi tarixi göstərilir. Buradakı sifariş blankında isə sifarişçi özü haqqında məlumatları daxil edir.

 

Hansı sənədlər tələb olunur?

Bu blanka aşağıdakı sənədlərin skan edilmiş forması əlavə olunmalıdır:

 

Xidmətdən istifadə etmək üçün aşağıdakı sənədlərin skan edilmiş surəti elektron formada təqdim olunmalıdır:

 

Fiziki şəxslər üçün:

- Sifarişçinin və yaxud onu təmsil edənin şəxsiyyət vəsiqəsi;

- Başqasının adından çıxış etmək səlahiyyətini təsdiq edən etibarnamə;

- Behin ödənilməsi haqqında sənədin surəti (elektron ödəmələr istisna olmaqla);

 

Hüquqi şəxslər üçün:

 - Sifarişçinin dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamənin surəti;

- Hüquqi şəxsin nümayəndəsinin səlahiyyətini təsdiq edən etibarnamə;

- Hüquqi şəxsin nümayəndəsinin şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd;

- Behin ödənilməsinə dair sənədin surəti (elektron ödəmələr istisna olmaqla);

 

Bu sənədlər müvafiq qaydada sifariş blankına əlavə edildikdən sonra blankın sonundakı “Beh ödə” düyməsi sıxılmalıdır. Açılacaq səhifədə behin məbləği və plastik kartın göstəriciləri daxil edildikdən sonra “İrəli” düyməsi sıxılır. Əməliyyat uğurlu olduğu halda onlayn qaydada behin ödənilməsinə dair bildiriş ekranda əks olunur. Bununla da, elektron xidmətdən istifadə etməklə hər hansı əmlaka dair sifarişin verilməsi prosesi başa çatmış olur. Onlayn beh ödənməsinə dair bildirişdə hərrac iştirakçısının adı, soyadı, hərracın keçirilmə tarixi, ödənişin təyinatı və məzmunu qeyd olunur.

 

Xidmətdən imtina

 

Sifariş və ona əlavə olunan sənədlər hərracın başlanmasına 3 bank günü qaldıqda təqdim edilərsə və yaxud lazımi sənədlər tam şəkildə sifariş blankına əlavə edilməzsə, beh az məbləğdə və gec ödənilərsə, vətəndaşa elektron xidmət göstərilmir və səbəbləri barədə ona bildiriş təqdim olunur.

İstifadəçilər elektron xidmətlə bağlı narazı qaldıqları istənilən məsələ barədə Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinə və yaxud məhkəməyə şikayət edə bilərlər. Şikayət ərizəsi “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 74-cü maddəsinə uyğun olmalıdır və şikayətə həmin qanunun 78-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdə baxılmalıdır. Məhkəməyə verilən şikayətə isə İnzibati Prosessual Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxılır.

 

Bu elektron xidmət barədə məlumatı www.emdk.gov.az və www.auksion.gov.az saytları, “Mülkiyyət” qəzeti, ƏMDK-nin (193) və Hərraclar Mərkəzinin ( 012 566-07-44) qaynar xətləri, eləcə də Bu email ünvanı spambotlardan qorunur. Onu görmək üçün JavaScripti qoşmaq lazımdır. ünvanına müraciət etməklə almaq olar.

 

“Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanun qüvvəyə minənə qədər yaranmış əmlak obyektləri üzərində mülkiyyət hüququnu necə əldə edilir?

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanun qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi barədə fərman imzalayıb. Fərmana əsasən belə sənədləri olan əmlaklar üzərində mülkiyyət hüququ qeydə alınacaq.

 

Fərmanda bildirilir ki, Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi, birtipli layihələr əsasında inşa olunmuş dövlət və ya ictimai mənzil fonduna aid çoxmənzilli binalarda yaşayış sahələri üzərində hüquqların daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyatı məqsədi ilə texniki inventarlaşdırma işləri aparılan zaman mənzilin (otağın) sahəsinin faktiki göstəriciləri (əlavə tikililər istisna olmaqla) ilə qeydiyyat sənədlərindəki, eləcə də order və kirayə müqavilələrindəki göstəricilərin fərqli olduğu aşkarlandıqda, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində hüquqların qeydiyyatının sahənin faktiki göstəriciləri əsasında aparılmasını təmin etsin.

 

“Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin SİYAHISI

 

(Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 13 yanvar tarixli Fərmanı ilə

təsdiq edilib)

 

  1. Azərbaycan Respublikası Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının tərkibində olduğu dövrdə qüvvədə olmuş qanunvericiliyə əsasən Azərbaycan Respublikasının ərazisində səlahiyyətli orqanlar tərəfindən yaşayış və bağ evləri, habelə onların altında olan və ya belə evlərin tikintisi üçün ayrılmış torpaq sahələrinə dair aşağıdakı sənədlər:

 

1.1. yerli sovetlərin icraiyyə komitələrinin təsərrüfat şöbələri tərəfindən verilən torpaq qeydləri;

 

1.2. yerli sovetlərin icraiyyə komitələrinin texniki inventarlaşdırma büroları tərəfindən verilən torpaq qeydləri;

 

1.3. şəhər və rayon xalq deputatları sovetlərinin icraiyyə komitələri tərəfindən verilən torpaqdan istifadə hüququna dair dövlət aktı;

 

1.4. kənd yaşayış məntəqələrinin və qəsəbələrin torpaqlarından torpaq sahələrinin ayrılması barədə kənd və qəsəbə zəhmətkeş deputatları sovetlərinin qərarları;

 

1.5. tikinti hüququ barədə notariat qaydasında təsdiq edilmiş 1948-ci il avqustun 26-dək bağlanmış müqavilələr;

 

1.6. şəxsi mülkiyyət hüququ ilə yaşayış evlərinin tikintisi üçün torpaq sahələrinin verilməsi haqqında notariat qaydasında təsdiq edilmiş 1948-ci il avqustun 26-dan sonra bağlanılmış müqavilələr;

 

1.7. yaşayış evinə tikinti hüququnun təsdiq edilməsi barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş 1948-ci il avqustun 26-dək qəbul edilmiş qərarları;

 

1.8. yaşayış evinin (mənzilin) şəxsin mülkiyyətinə verilməsi barədə rayon xalq deputatları sovetləri icraiyyə komitələrinin qərarları və həmin qərarlarda nəzərdə tutulduğu hallarda şəxsin əldə etdiyi yaşayış evinin (mənzilin) dəyərinin ödənilməsi barədə sənəd;

 

1.9. ər-arvad arasında yaşayış evinin (sahəsinin) bölünməsi haqqında notariat qaydasında təsdiq edilmiş müqavilə (dövlət notariat kontorları olmayan yaşayış məntəqələrində müvafiq rayon, şəhər, qəsəbə və kənd xalq deputatları sovetləri tərəfindən təsdiq edilmiş müqavilə);

 

1.10. ər-arvad arasında yaşayış evinin (sahəsinin) bölünməsi haqqında yoldaşlıq məhkəməsinin qərarı;

 

1.11. Azərbaycan SSR Kommunal Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən verilmiş şəxsi mülkiyyət hüququ ilə evlərin inventarizasiya və qiymətləndirilməsinə aid pasportlar.

 

  1. Azərbaycan Respublikası Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının tərkibində olduğu dövrdə, habelə Azərbaycan Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək olan dövrdə qanunvericiliyə əsasən Azərbaycan Respublikasının ərazisində səlahiyyətli orqanlar və digər təşkilatlar tərəfindən yaşayış və bağ evləri, habelə onların altında olan və ya belə evlərin tikintisi üçün ayrılmış torpaq sahələrinə dair aşağıdakı sənədlər:

 

2.1. şəhər və rayon xalq deputatları sovetləri tərəfindən 1992-ci il yanvarın 24-dən 1995-ci il dekabrın 19-dək verilmiş torpağa mülkiyyət, sahiblik, daimi istifadə hüququna dair dövlət aktı və torpaqdan müvəqqəti istifadə hüququna dair şəhadətnamə;

 

2.2. şəhər və rayon xalq deputatları sovetləri tərəfindən torpaq sahələrinin ayrılması barədə 1991-ci il noyabrın 9-dan 1995-ci il dekabrın 19-dək qəbul edilmiş qərar;

 

2.3. kəndlərdə, o cümlədən statusu dəyişdirilərək şəhərə (qəsəbəyə) çevrilmiş, habelə ləğv edilərək ərazisi şəhər və ya qəsəbələrin ərazisinə verilmiş kəndlərdə 2001-ci il yanvarın 1-dək inşa edilmiş yaşayış evlərinə və (və ya) onların yerləşdiyi torpaq sahələrinə dair təsərrüfatbaşına kitablardan çıxarış;

 

2.4. üzərində mülkiyyət hüquqları qeydiyyata alınmış yaşayış evinin torpaq sahəsinə münasibətdə texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001-ci il yanvarın 1-dək tərtib olunmuş texniki pasport (həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərildiyi halda);

 

2.5. Yaşayış evlərinin və bağ evlərinin tikintisi üçün həyətyanı torpaq sahələrinin verilməsi barədə kolxoz üzvlərinin ümumi yığıncağının və ya müvəkkillərinin yığıncağının qərarı, yaxud sovxoz (həmçinin həmin sovxozun yenidən təşkili qaydasında onun bazasında yaradılaraq dövlət orqanlarının tabeliyində olan kənd təsərrüfatı müəssisəsi) rəhbərinin (direktor və s.) əmri;

 

Qeyd: 2.5-ci bəndinə uyğun olaraq sovxozun yenidən təşkili qaydasında (həmin sovxozun bazasında) yaradılaraq dövlət orqanlarının tabeliyində olan kənd təsərrüfatı müəssisəsi rəhbərinin (direktor və s.) əmri əsasında yaşayış və bağ evlərinin tikintisi üçün ayrılmış torpaq sahələri üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı müvafiq əmrin həmin sovxozun (kənd təsərrüfatı müəssisəsinin) tabe olduğu orqanda, həmin bənddə nəzərdə tutulan digər hallarda isə “Milli arxiv fondu haqqında” Qanuna uyğun olaraq dövlət arxivlərində saxlanılan arxiv sənədlərinin məlumatları ilə eynilik təşkil etdiyi və torpaq sahəsinin yerini müəyyənləşdirməyə imkan verən sənədlər (müvafiq sxem, plan və ya onlardan çıxarış, torpaq sahəsinin təhkim aktı, yaxud müvafiq torpaq sahəsinin yerləşdiyi yeri müəyyən etməyə imkan verən həmin torpaq sahəsində inşa edilmiş tikintiyə dair sənədlər) olduğu halda həyata keçirilir. Bu hissənin birinci cümləsində nəzərdə tutulmuş eyniliyin müəyyən olunması məqsədi ilə qeydiyyat orqanının və ya hüquq sahibinin sorğusuna cavab 10 gün müddətində verilməlidir.